|
Biographie
|
|
L’ABBE
JEAN-MARIE PERROT
(1877-1943)
LE JEUNE PRETRE – FOI ET BRETAGNE
|
AN
AOTROU YANN-VARI PERROT
(1877-1943)
AR BELEG YAOUANK - FEIZ HA BREIZ
|
Né à Kéramazé-Plouarzel
en 1877. Parents agriculteurs. A 11 ans, études secondaires à Guingamp
où il manifeste déjà son attachement à la langue bretonne. Séminariste
à Pont-Croix, puis à Quimper où il anime des cours de breton. Ordonné
prêtre en 1903 le jour de la Sainte Anne.
1904 - 1914 – Vicaire à Saint-Vougay où il illustre brillamment son
idéal.
Foi et Bretagne guideront toute son œuvre
et son existence. « Ce serait crime de vouloir dissocier ces
deux mots ! » Il crée une troupe de théâtre, fonde le Bleun-Brug
en 1905, association culturelle et chrétienne ; écrit une magnifique
Vie des Saints, best-seller des foyers bretons et devient en 1911
directeur de la revue Feiz ha Breiz qu’il
animera jusqu’à sa mort.
|
Ganet e voe 1877 e
Keramaze-Plourzel en eun tiegez a gouerien eus Bro-Leon. E Gwengamp eo
skoliet d’e11 vloaz. Eno e tiskouez dija e garentez evit ar brezoneg. E
Kloerdi Pont-e-Kroaz ha Kemper e labour a-zevri evit Breiz hag ar
brezoneg e-ser deski e vicher-beleg. E 1903 eo beleget, deiz Gouel
Santez Anna.
Etre 1904 ha 1914 ema kure e Sant-Nouga. Dibabet eo hent gantafi hag e
talc’ho gantafi betek ar maro : labourat hep ehana evit gwiriou Breiz
hag ar Feiz Kristen. Evita n’heller ket distaga an daou c’her-se an eil
diouz e-gile. Sevel a ra ar strollad c’hoarierien Paotred Sant-Nouga,
rak ret eo « Kelenn diwar c’hoari »; sevel a ra
ar Bleun-Brug (1905) evit rei lorc’h d’ar Vretoned eus o sevenadur ha
deski dezo petra eo Istor o bro ; skriva a ra eur Buhez ar Sent nevez;
e 1911 e teu da veza rener gant ar gazetenn vrezonek Feiz ha Breiz, a
rod a lenn da vrezonegerien Leon ha Kerne, pennadou eus istor ar Vro,
kontadennou, kanaouennou, divinadennou. Dija en deus Perrot kalz a
bouez war gouerien ar vro.
|
|
LA
GRANDE GUERRE
|
AR
BREZEL BRAS
|
Le retrouve sur le front
où il assiste impuissant au massacre de 250 000 bretons. Il y rédige
son testament affirmant sa volonté de voir son pays à nouveau maître
chez lui. Il est décoré de la Croix de Guerre pour actes de bravoure.
|
Azalek 1914 betek 1918
ema war linenn an tan oc’h ober war-dro ar soudarded gloazet. Ar Groaz
a Vrezel a zegas gantafi d’ar gêr. Skriva a ra e destamant e kreiz an
emgannou : “Va brasa ioul araok mont diwar an douar-mafi oa
gwelout va bro reizet a-nevez evel gwechall gant ar Vretoned hepken.
Pep den mestr en e di, pep pobl mestr en he bro”. Chom a
raio feal d’ar skrid-se.
|
|
DE
1920 A 1930, IL EST VICAIRE A PLOUGUERNEAU
|
KURE
E PLOUGERNE
|
Où il trouve un terrain
favorable à son sacerdoce et à son activité bretonne : théâtre, cercle
d’études, patronage, Bleun-Brug, Feiz ha Breiz
……Il défend avec fougue son idéal, n’hésitant pas à traiter d’agent
d’expansion française, religieuse, enseignants et prêtres qui
interdisent le breton à l’école. Monseigneur Duparc, évêque de Quimper
lui reproche ses idées séparatistes. Perrot s’en défend farouchement.
Le Bleun-Brug influencé par Breiz Atao
et les revendications des minorités européennes risque de basculer dans
le combat politique. Sous la menace de la dissolution du mouvement par
l’évêque, Perrot doit rebrousser chemin et se cantonner désormais au
domaine culturel et religieux. Il gardera néanmoins de la sympathie
pour certains nationalistes, prêtant le flanc aux estocades de l’évêque.
|
Etre 1920 ha 1930 ema
kure e Plougerne. Labourat evit feiz, labourat evit ar brezoneg. «De
tous nos temps notre programme a été double comme les tables de la Loi
: nos revendications religieuses sont la première, mais nos
revendications bretonnes sont la seconde, car nous avons pensé que la
Patrie Céleste ne devait pas non plus nous faire oublier complètement
la Patrie Terrestre». Diwar levezon an aoutrou Madeg, ar
strollad Breiz Atao hag emsaviou ar Broiou bihan, evel Flandrez,
Korsika, Elzaz, ar Bleun-Brug a ya war hent ar Politikerez : sikour da
rei da Vreiz he emrennerez. Mont a ra an aotrou Duparc e belbi hag ra
d’an aoutrou Perrot dont war e giz. « Vous n’obtiendrez la
séparation pour la Bretagne que dans le sang et la ruine. Si vous vous
laisser dominer par les exaltés vous amènerez la dissolution du
Bleun-Brug » Kaer en deus Perrot rei da gompren d’an eskob
e fell deza rei muioc’h a frankiz da Vreiz hep klask he distaga diouz
Broc’hall e rank plega. Ac’han da fin e vuhez e vo dalc’het berr ouz ar
stag bewech ma klasko mont e breskenn.
|
|
RECTEUR
A SCRIGNAC DE 1930 A 1943
|
PERSON
E SKRIGNAK
|
Il a quitté le pré pour
la lande. Sanction disciplinaire ? Il y restera 13 ans, record jamais
battu dans ce secteur de la Montagne Rouge. « Je ne lèverai
pas le petit doigt pour qu’on me change de place ».
Il s’acharne à gagner les âmes à Dieu.
« Ils ne viennent pas à l’Eglise ? Allons à eux, jouons la
Passion à l’extérieur ! » Le public suit. Il réhabilite les
vieilles chapelles et reconstruit Koat-Keo. Il
remet le pardon en vigueur. Biniou et bombarde précèdent la procession,
les vêpres sont suivies de danses. « Scandale ! »
à l’évêché. « Oeuvre salutaire ! » réplique
l’abbé Perrot. La musique leur a fait quitter leurs travaux et les
danses les ont gardés jusqu’à 7 heures. Labour sul, labour nul !
L’évêque interdit la mixité dans les troupes de théâtre. « Je
ne veux pas favoriser la pédérastie, Monseigneur » répond
Perrot. Il poursuit son action bretonne, voyage au Pays de
Galles, donne un lustre inégalé au Bleun-Brug qui
chante les grandes heures de l’Histoire de Bretagne. Prenant position
pour les nationalistes, il reçoit quelques coups de crosse de l’évêché.
Tolérant dans bien des domaines il n’admet pas la laïcisation du
mouvement breton. Foi et Bretagne doivent marcher
main dans la main ! La guerre le voit participer au Comité
Consultatif de Bretagne qui obtient quelques résultats dans
le domaine culturel. Il est assassiné le 13 décembre 1943 en revenant
de dire la messe à Toull-ar-Groaz le jour de la
Saint Corentin. Il avait reçu des menaces et s’était préparé à la mort,
sans dette et sans péché. « Vous verrez, un jour on me
trouvera mort en revenant de l’une ou l’autre de mes chapelles ...
» aimait il à répéter.
|
Etre 1930 a 1943 ema
person e Skrignak. Kuiatet en deus ar melchon ruz da zont war ar brug.
N’eo ket sot tud Skrignak gant ar relijion. E-pad 13 vloaz e klasko
Perrot o sacha etrezek ar Feiz. Goude ma ne vije ket kalz a dud devot
war e dro en iliz eo doujet ha karet gant an dud rak eun den eeun ha
karantezus eo. Kempenn a ra chapel Toull ar Groaz, sevel a-nevez hini
Koat-Keo, rei buhez d’ar pardoniou, lakaat c’hoari Passion Jezus Krist
…Hep ehan e labour evit Breiz : skriva e brezoneg, embann Feiz ha
Breiz, kas ar Bleun-Brug en dro. E Breiz a-bez ha zoken er broiou all
eo brudet rak ennan e kan spered ar vro. Mat eo gant an holl re a
labour evit Breiz, goude ma n eve ket atao a-du gant o menoziou. Krak
ha berr a lavar ar pez a sonj : fall eo lezennou ar re public o deus
distrujet Breiz, brezoneg hag ar Feiz; fall eo ar Bolchevism hag ar
relijion paian nevez rak danjerus evit ar Feiz Kristen …
D’an 13 a viz kerzu 1943 eo lazet a dennou revolver en ur zont en dro
eus lavaret an oferenn e chapel Toull-ar-Groaz, deiz Gouel Sant
Kaourintin. Tamall a raed outan beza “beleg Breiz Atao”,
ober re vrao d’an Alamaned a oa deut da loja en e brespital hag
a-enep-krenn ar gomunisted … Roet e voe war-lerc’h e varo e ano d’ar
strollad bretoned yaouank kaset en dro gant Celestin Laine, hag haze
as, gant dilhad an Alamaned, d’en em ganna ouz ar Batrioted. Perrot,
ret eo hel lavaret, n’oa ket a-du tam ebet gant doareou Laine en deus
evelse louzet an oar beleg.

|